#ηΑντανάκλασηΤουΠιάτου

April 1, 2015

Γλυκά… μπινελίκια

April 1, 2015

Μεταλλαγμένα ή Γενετικώς Τροποποιημένα;

April 1, 2015

grafei_fotiadisΤι είναι τα μεταλλαγμένα και τι τα γενετικώς τροποποιημένα; Είναι το ίδιο ή έχουν διαφορές; Συνέχεια ακούμε για μεταλλαγμένα προιόντα.  Αλλά, τελικά, μήπως δεν πρόκειται για μεταλλαγμένα; Μήπως κι εμείς οι ίδιοι είμαστε μεταλλαγμένοι; Ας παίξουμε λίγο με τους ορισμούς.

Όταν μιλάμε για μεταλλάξεις, εννοούμε -με το βιολογικό τους όρο- όποιες μεταβολές μπορεί να συμβούν στο DNA ενός οργανισμού, συν του ανθρώπου. Οι μεταλλάξεις μπορεί να είναι τυχαίες και μπορεί να οφείλονται σε εξωτερικούς παράγοντες όπως η υπεριώδης ακτινοβολία, οι ιοί, η ραδιενέργεια κ.α. Ανάλογα με τη σημασία τους στην εξέλιξη, διακρίνονται σε ευνοϊκές, επιβλαβείς ή ουδέτερες. Οι ευνοϊκές μεταλλάξεις στο γονότυπο ενός οργανισμού είναι σπανιότερες κι ευνοούνται από τη φυσική επιλογή. Συχνότερες είναι οι ουδέτερες, οι οποίες δεν επηρεάζουν τον φαινότυπο. Οι επιβλαβείς μεταλλάξεις εξαλείφονται με το πέρασμα του χρόνου, μπορούν όμως να επιζήσουν αν είναι υπολειπόμενες.

Τι είναι, όμως, οι Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί (ΓΤΟ); Οι οργανισμοί αυτοί, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή οδηγία 2001/18, είναι ‟Οργανισμοί (φυτά, μικροοργανισμοί, ζώα, ψάρια) -εξαιρουμένου του ανθρώπου- των οποίων το γενετικό υλικό (DNA) έχει τροποποιηθεί (στο εργαστήριο) με τρόπο που δε συμβαίνει φυσιολογικά με τη σύζευξη ή/και το φυσιολογικό ανασυνδυασμό (δε συμβαίνει στη φύση)”. Για παράδειγμα, οι ΓΤΟ δημιουργούνται για να εκδηλώσουν ένα νέο, επιθυμητό χαρακτηριστικό/ιδιότητα που δεν είναι χαρακτηριστικό του είδους τους.

Η τροποποίηση του γενετικού κώδικα (DNA) ενός οργανισμού επιτυγχάνεται με:

•  Εισαγωγή/προσθήκη νέου γονιδίου, συνήθως από ΜΗ συγγενικό είδος οργανισμού

• Αφαίρεση γονιδίου

• Μεταβολή της λειτουργίας γονιδίου (σίγηση/αύξηση έκφρασης/τροποποίηση έκφρασης)

 tomatoes

Άρα, λοιπόν, ενώ στη μετάλλαξη μπορεί να τροποποιηθεί το DNA ενός οργανισμού -συνήθως από περιβαντολογικές καταστάσεις, χωρίς όμως να γίνει προσθήκη ή αφαίρεση κάποιου γονίδιου- στα ΓΤΟ έχει επέμβει ο άνθρωπος αλλάζοντας ή και προσθέτοντας γονίδια ακόμα και από άλλους οργανισμούς, κάτι το οποίο δεν μπορεί να γίνει στη φύση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το καλαμπόκι BT-Corn, στο οποίο ο άνθρωπος έχει εισάγει ένα γονίδιο από το βακτήριο Bacillus thuringensis (ΒΤ) με στόχο την καταπολέμηση των λεπιδόπτερων και των κολεόπτερων. Το βακτήριο αυτό έχει τοξική δράση σε κάποιες κατηγορίες εντόμων αλλά δεν έχει επίδραση στα θηλαστικά και στον άνθρωπο. Στην ουσία, το γενετικά τροποποιημένο καλαμπόκι μπορεί από μόνο του να παράξει την τοξίνη που παράγει ένας άλλος οργανισμός. Φυσικά, το καλαμπόκι αυτό έχει τεράστια παραγωγή, ενώ έχουν μειωθεί και οι χρήσεις φυτοφαρμάκων για τα έντομα αυτά. Και είναι λογικό, αφού το καλαμπόκι μπορεί πλέον να παράγει από μόνο του το δικό του φυτοφάρμακο. Γενετικά τροποποιημένα φυτά υπάρχουν πολλά όπως η πατάτα, το ρύζι, η σόγια, η ντομάτα, το βαμβάκι, ο καπνός κ.α.

Γενετικά τροποποιημένα δεν είναι μόνο τα φυτά αλλά και οι μικροοργανισμοί. Βακτήρια όπως το E.coli έχουν γενετικά τροποποιηθεί ώστε να παράγουν ανθρώπινη ινσουλίνη για τους διαβητικούς, ή μπορεί να χρησιμοποιηθούν για βιολογικούς καθαρισμούς αποβλήτων σε λίμνες, ποτάμια κ.α.

Όταν, λοιπόν, ακούσετε την επόμενη φορά για μεταλλαγμένα προϊόντα, διορθώστε τον συνομιλητή σας, διότι μάλλον προσπαθεί να σας μιλήσει για τα ΓΤΟ.

Leave a comment